ยินดีต้อนรับเข้าสู่เว็บไซต์บทเรียนออนไลน์ รายวิชา ประวัติศาสตร์ 4 รหัสวิชา ส33106 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6  
     
 
 
 
หน่วยที่ 1 ความหมาย สาเหตุ ลักษณะ และประเภทของภูมิปัญญาไทย

1.3 ลักษณะของภูมิปัญญาไทย

ภูมิปัญญาไทยสามารถจำแนกตามลักษณะได้เป็น 2 กลุ่ม กว้าง ๆ คือ

  1. ภูมิปัญญาที่เป็นนามธรรม
  2. ภูมิปัญญาที่เป็นรูปธรรม

1. ภูมิปัญญาที่เป็นนามธรรม

  1. คติความเชื่อ ความเชื่อดั้งเดิมของคนไทยจะเกี่ยวกับธรรมชาติ และสิ่งที่เหนือธรรมชาติแบบสังคมเกษตรกรรม เช่น แม่โพสพ (ข้าว) ผีฟ้าพญาแถน (ฝน) เป็นต้น




  2. โลกทัศน์ด้านจักรวาล ผสมผสานกับอิทธิพลแนวคิดจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ที่ชื่อว่าพระพรหมเป็นผู้สร้างสรรค์ทุกสรรพสิ่งในจักรวาลและโลก


  3. โลกทัศน์ด้านพระพุทธศาสนา เช่น ความเชื่อในเรื่องของบุญ กรรม การเวียนวายตายเกิด


  4. ข้อห้าม และข้อปฏิบัติ เช่น ในการประกอบอาชีพ และการอยู่ร่วมกันในสังคมล้วนมีข้อบัญญัติที่ควรทำ และห้ามทำทั้งในระดับบุคคล และส่วนรวม หากไม่ปฏิบัติตามข้อบัญญัติจะเกิดผลร้ายที่รุนแรง


2. ภูมิปัญญาที่เป็นรูปธรรม

  1. อาคาร เริ่มจากการหาแหล่งที่อยู่อาศัย สร้างที่พักอาศัยด้วยวัสดุที่เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ


  2. อาหาร ที่เห็นได้ชัดเจน คือ การผลิตข้าว และนำข้าวมาบริโภค เป็นอาหารหลัก และนำมาแปรรูปเป็นขนม การรู้จักการถนอมอาหาร


  3. เครื่องมือเครื่องใช้ ภูมิปัญญาไทยด้านการสร้างสรรค์ภาชนะ เครื่องมือเครื่องใช้ ในแต่ละยุคสมัย บางอย่างยังคงใช้ประโยชน์ในรูปแบบดั้งเดิม เช่น หม้อข้าวดินเผา เครื่องจักรสานต่าง ๆ


  4. พาหนะ มีการนำเครื่องทุ่นแรงต่าง ๆ มาใช้ในการเดินทาง และบรรทุกสิ่งของ เช่น ม้า วัว ควาย ช้าง สำหรับเดินทางทางบก ส่วนทางน้ำใช้แพ เป็นต้น


  5. งานฝีมือ คนไทยมีฝีมือประณีตสวยงามไม่แพ้ชาติใด งานประดิษฐ์ในราชสำนัก และถวายเป็นพุทธบูชา มีหลายประเภท เช่น การวาดภาพ การแกะสลักไม้ หิน ไปจนถึงผักผลไม้ งานปั้น งานทอผ้า งานร้อยกรองดอกไม้ เป็นต้น


  6. รูปเคารพ คือ สัญลักษณ์ของสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สร้างขึ้นเพื่อการเคารพบูชาและการประกอบพิธีกรรม