ยินดีต้อนรับเข้าสู่เว็บไซต์บทเรียนออนไลน์ รายวิชา ประวัติศาสตร์ 4 รหัสวิชา ส33106 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6  
     
 
 
 
หน่วยที่ 3 ภูมิปัญญาด้านอาหาร

3.2 วัฒนธรรมข้าว

1. การบริโภคข้าว

ข้าวเป็นอาหารหลักของคนไทย และมีความสำคัญเชื่อมโยงไปถึงความเชื่อ และขนบประเพณี คนไทยบริโภคข้าวอย่างมีระเบียบวิธี และมีลักษณะเฉพาะ เช่น กระบวนการแปรรูปข้าวเพื่อการบริโภค โดยทำให้ข้าวสุกด้วยวิธีต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น การหุงต้ม การนึ่ง การหลาม เป็นเหตุให้มีความต้องการภาชนะที่แตกต่างกัน ส่วนอาหารที่คนไทยบริโภคควบคู่กับข้าวนั้น เราก็เรียกว่า "กับข้าว" ทำให้เกิดวัฒนธรรมในการจัดแต่งสำรับทั้งข้าวและกับข้าวอีกด้วย


2. พิธีกรรมที่เกี่ยวกับข้าว

ก. พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เป็นพิธีหลวง ที่จัดขึ้นในช่วงก่อนฤดูทำนาในแต่ละปี เป็นการผสมผสานความเชื่อดั้งเดิมกับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์ กับพระพุทธศาสนา


ข. พิธีแรกนา ชาวนาในทุกภูมิภาคของไทย จะต้องประกอบพิธีบูชาเทวดา เจ้าที่เจ้านา บรรพบุรุษ และแม่โพสพ

ค. พิธีกรรมต่อเนื่อง เช่น พิธีทำขวัญข้าว เมื่อข้าวตั้งท้อง พิธีไล่น้ำ คือ บวงสรวงให้เทพดลบันดาลให้ระดับน้ำที่ท่วมสูง และลดต่ำลงโดยเร็ว


ประเพณีเกี่ยวกับการขอฝน ภาคกลาง ประเพณีที่สำคัญ เช่น การแห่นางแมวขอฝน ภาคเหนือ เช่น การแห่ปลา การแห่พระเจ้าฝนเสนห่า ภาคอีสาน เช่น ประเพณีบุญบั้งไฟ และพิธีเต้านางแมว (แห่นางแมว)